Skip to content

11.5 — Tham Số Mặc Định (Default Arguments) ​


🎯 Mục Tiêu Bài Học ​

  • Hiểu và sử dụng Tham số mặc định (Default Arguments).
  • Nắm vững quy tắc đặt tham số mặc định: Phải đặt ở các tham số tận cùng bên phải (Rightmost parameters).
  • Nắm quy tắc tổ chức tệp: Khai báo tham số mặc định trong Header (.h) chứ không lặp lại trong Source (.cpp).
  • Tránh xung đột mơ hồ giữa tham số mặc định và nạp chồng hàm.

1. Tham Số Mặc Định Là Gì? ​

Tham số mặc định (Default Argument) là giá trị được cung cấp tự động cho tham số hàm nếu người gọi hàm không truyền đối số tương ứng.

cpp
#include <iostream>

void printValues(int x, int y = 10, int z = 20)
{
    std::cout << "x: " << x << ", y: " << y << ", z: " << z << '
';
}

int main()
{
    printValues(1, 2, 3); // Cung cấp đủ 3 đối số -> x: 1, y: 2, z: 3
    printValues(1, 2);    // Thiếu z -> z nhận mặc định 20
    printValues(1);       // Thiếu y, z -> y nhận 10, z nhận 20

    return 0;
}

2. Quy Tắc Bắt Buộc: Phải Nằm Ở Cùng Phía Bên Phải ​

Nếu một tham số có giá trị mặc định, thì tất cả các tham số đứng sau nó cũng bắt buộc phải có giá trị mặc định:

cpp
// LỖI BIÊN DỊCH!
// void print(int x = 10, int y); // error: default argument missing for parameter 2 of 'void print(int, int)'

Lý do: Khi gọi print(5), compiler sẽ gán 5 cho tham số đầu tiên x, và tham số y sẽ bị bỏ đói không có giá trị!


3. Quy Tắc Đặt Trong Dự Án Nhiều Tệp (Header vs Source) ​

Quy Tắc Vàng

Tham số mặc định chỉ được khai báo 1 lần duy nhất trong tệp tiêu đề (Header file .h). Tuyệt đối không lặp lại giá trị mặc định trong tệp định nghĩa (.cpp).

cpp
#ifndef FOO_H
#define FOO_H

// Khai báo tham số mặc định tại Header
void display(int count = 5);

#endif
cpp
#include "Foo.h"
#include <iostream>

// KHÔNG lặp lại '= 5' ở đây!
void display(int count)
{
    for (int i{ 0 }; i < count; ++i)
        std::cout << "*";
    std::cout << '
';
}

⚠️ Cạm Bẫy: Xung Đột Với Nạp Chồng Hàm ​

cpp
void print(int x);
void print(int x, int y = 20);

int main()
{
    // print(10); // LỖI BIÊN DỊCH: Ambiguous call!
    return 0;
}

Lời gọi print(10) có thể hiểu là gọi print(int) hoặc gọi print(int, int=20). Compiler sẽ báo lỗi Khớp mơ hồ!


📝 Bài Tập Tự Luyện & Quiz Củng Cố ​

Câu hỏi 1: ​

Khai báo hàm nào sau đây là KHÔNG HỢP LỆ trong C++? A) void foo(int a, int b = 1, int c = 2);
B) void foo(int a = 1, int b = 2, int c = 3);
C) void foo(int a = 1, int b, int c = 2);
D) void foo(int a, int b, int c = 3);

[Xem lời giải]

Đáp án đúng: C
Giải thích: Tham số a có giá trị mặc định nhưng b đứng sau nó lại không có. Điều này vi phạm quy tắc: Mọi tham số đứng sau một tham số mặc định đều phải có giá trị mặc định.