Giao diện tối
11.5 — Tham Số Mặc Định (Default Arguments)
🎯 Mục Tiêu Bài Học
- Hiểu và sử dụng Tham số mặc định (Default Arguments).
- Nắm vững quy tắc đặt tham số mặc định: Phải đặt ở các tham số tận cùng bên phải (Rightmost parameters).
- Nắm quy tắc tổ chức tệp: Khai báo tham số mặc định trong Header (
.h) chứ không lặp lại trong Source (.cpp). - Tránh xung đột mơ hồ giữa tham số mặc định và nạp chồng hàm.
1. Tham Số Mặc Định Là Gì?
Tham số mặc định (Default Argument) là giá trị được cung cấp tự động cho tham số hàm nếu người gọi hàm không truyền đối số tương ứng.
cpp
#include <iostream>
void printValues(int x, int y = 10, int z = 20)
{
std::cout << "x: " << x << ", y: " << y << ", z: " << z << '
';
}
int main()
{
printValues(1, 2, 3); // Cung cấp đủ 3 đối số -> x: 1, y: 2, z: 3
printValues(1, 2); // Thiếu z -> z nhận mặc định 20
printValues(1); // Thiếu y, z -> y nhận 10, z nhận 20
return 0;
}2. Quy Tắc Bắt Buộc: Phải Nằm Ở Cùng Phía Bên Phải
Nếu một tham số có giá trị mặc định, thì tất cả các tham số đứng sau nó cũng bắt buộc phải có giá trị mặc định:
cpp
// LỖI BIÊN DỊCH!
// void print(int x = 10, int y); // error: default argument missing for parameter 2 of 'void print(int, int)'Lý do: Khi gọi print(5), compiler sẽ gán 5 cho tham số đầu tiên x, và tham số y sẽ bị bỏ đói không có giá trị!
3. Quy Tắc Đặt Trong Dự Án Nhiều Tệp (Header vs Source)
Quy Tắc Vàng
Tham số mặc định chỉ được khai báo 1 lần duy nhất trong tệp tiêu đề (Header file .h). Tuyệt đối không lặp lại giá trị mặc định trong tệp định nghĩa (.cpp).
cpp
#ifndef FOO_H
#define FOO_H
// Khai báo tham số mặc định tại Header
void display(int count = 5);
#endifcpp
#include "Foo.h"
#include <iostream>
// KHÔNG lặp lại '= 5' ở đây!
void display(int count)
{
for (int i{ 0 }; i < count; ++i)
std::cout << "*";
std::cout << '
';
}⚠️ Cạm Bẫy: Xung Đột Với Nạp Chồng Hàm
cpp
void print(int x);
void print(int x, int y = 20);
int main()
{
// print(10); // LỖI BIÊN DỊCH: Ambiguous call!
return 0;
}Lời gọi print(10) có thể hiểu là gọi print(int) hoặc gọi print(int, int=20). Compiler sẽ báo lỗi Khớp mơ hồ!
📝 Bài Tập Tự Luyện & Quiz Củng Cố
Câu hỏi 1:
Khai báo hàm nào sau đây là KHÔNG HỢP LỆ trong C++? A) void foo(int a, int b = 1, int c = 2);
B) void foo(int a = 1, int b = 2, int c = 3);
C) void foo(int a = 1, int b, int c = 2);
D) void foo(int a, int b, int c = 3);
[Xem lời giải]
Đáp án đúng: C
Giải thích: Tham số a có giá trị mặc định nhưng b đứng sau nó lại không có. Điều này vi phạm quy tắc: Mọi tham số đứng sau một tham số mặc định đều phải có giá trị mặc định.