Giao diện tối
24.2 — Kế Thừa Cơ Bản Trong C++ (Basic Inheritance)
🎯 Mục Tiêu Bài Học
- Nắm vững cú pháp kế thừa chuẩn trong C++:
class Derived : public Base. - Trực quan hóa cấu trúc bộ nhớ RAM: Đối tượng lớp dẫn xuất chứa một đối tượng con lớp cơ sở (Base Subobject).
- Biết cách truy cập các hàm và biến thành viên kế thừa từ lớp cha.
1. Cú Pháp Kế Thừa Trong C++
Để cho phép một lớp dẫn xuất kế thừa từ lớp cơ sở, chúng ta sử dụng dấu hai chấm : theo sau là từ khóa phạm vi truy cập (thông dụng nhất là public) và tên lớp cha.
cpp
#include <iostream>
#include <string>
#include <string_view>
// Lớp cơ sở (Base Class)
class Person
{
public:
std::string m_name{};
int m_age{ 0 };
Person(std::string_view name = "", int age = 0)
: m_name{ name }, m_age{ age }
{
}
const std::string& getName() const { return m_name; }
int getAge() const { return m_age; }
};
// Lớp dẫn xuất (Derived Class) kế thừa công khai từ Person
class Employee : public Person
{
public:
double m_hourlySalary{ 0.0 };
long m_employeeId{ 0 };
Employee(double salary = 0.0, long id = 0)
: m_hourlySalary{ salary }, m_employeeId{ id }
{
}
void printInfo() const
{
// Truy cập trực tiếp các thành viên kế thừa từ Person
std::cout << "Nhan vien: " << m_name << " (" << m_age << " tuoi)\n"
<< "Ma NV: " << m_employeeId << " | Luong/h: " << m_hourlySalary << "$\n";
}
};
int main()
{
Employee dev{ 45.5, 1001 };
// Gán dữ liệu cho các trường kế thừa từ Person
dev.m_name = "Nguyen Van Dev";
dev.m_age = 28;
dev.printInfo();
return 0;
}2. Trực Quan Hóa Cấu Trúc Bộ Nhớ RAM Của Đối Tượng Dẫn Xuất
Một đối tượng Employee trong bộ nhớ thực chất là một khối dữ liệu kép: Nó bao gồm Đối tượng con lớp cơ sở (Base Subobject) được đặt ở đầu, tiếp nối ngay sau đó là các biến thành viên của chính lớp dẫn xuất.
BỐ CỤC BỘ NHỚ RAM CỦA ĐỐI TƯỢNG Employee:
+-------------------------------------------------------------+ 0x1000 (Địa chỉ bắt đầu)
| [PHẦN SUB-OBJECT LỚP CƠ SỞ: Person] |
| - std::string m_name (32 bytes) |
| - int m_age (4 bytes) |
| - padding (4 bytes để align 8-byte) |
+-------------------------------------------------------------+ 0x1028
| [PHẦN THÀNH VIÊN LỚP DẪN XUẤT: Employee] |
| - double m_hourlySalary (8 bytes) |
| - long m_employeeId (8 bytes) |
+-------------------------------------------------------------+ 0x1038
Tổng kích thước = sizeof(Person) + các thành viên của Employee = 56 bytes.Nhận Định Cốt Lõi
Do phần đầu của đối tượng Employee hoàn toàn trùng khớp với cấu trúc bộ nhớ của một đối tượng Person, trình biên dịch có thể dễ dàng chuyển đổi con trỏ Employee* thành con trỏ Person* chỉ bằng cách giữ nguyên địa chỉ bộ nhớ!
3. Quiz
Câu hỏi:
Kích thước sizeof(Employee) có bằng tổng sizeof(Person) + sizeof(double) + sizeof(long) không? <details><summary>``<b>Xem lời giải
Đáp án: Thông thường sẽ bằng hoặc lớn hơn một chút do quy tắc căn chỉnh bộ nhớ (Data Structure Padding/Alignment). Tuy nhiên, chắc chắn kích thước của đối tượng con luôn bao hàm toàn bộ dung lượng của đối tượng cha.