Skip to content

17.7 — Nhập Môn Mảng Kiểu C (Introduction to C-Style Arrays) ​


🎯 Mục Tiêu Bài Học ​

  • Hiểu lịch sử và cú pháp khai báo mảng kiểu C (C-style Array).
  • Nắm bắt quy tắc cấp phát bộ nhớ Stack của mảng kiểu C.
  • Nhận biết các nguy cơ rủi ro cao: Thiếu an toàn biên (No Bounds Checking) và Tràn bộ đệm (Buffer Overflow).
  • Định hình tư duy: Hiểu mảng C để đọc mã nguồn cũ, nhưng ưu tiên std::array / std::vector cho mã nguồn mới.

1. Mảng Kiểu C Là Gì? ​

Mảng kiểu C (C-style Array) là hình thức mảng cơ bản nhất được C++ kế thừa trực tiếp từ ngôn ngữ C sơ khai (1972).

Cú pháp khai báo:

cpp
int arr[5]; // Mảng gồm 5 số nguyên int, chứa giá trị rác ngẫu nhiên trên Stack
int primes[5]{ 2, 3, 5, 7, 11 }; // Khởi tạo danh sách
int fibonacci[]{ 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8 }; // Tự động đếm kích thước là 7

2. Bộ Nhớ Stack Của Mảng Kiểu C ​

Tương tự như std::array, mảng C-style lưu toàn bộ các phần tử liên tiếp nhau ngay trên Stack Frame:

mermaid
graph LR
    subgraph CArrayMemory ["Bộ Nhớ Stack: int arr[3]{ 10, 20, 30 }"]
        direction LR
        A0["arr[0] = 10<br/>0x2000"] --- A1["arr[1] = 20<br/>0x2004"] --- A2["arr[2] = 30<br/>0x2008"]
    end

Toán tử sizeof(arr) sẽ trả về tổng kích thước byte của toàn bộ mảng:

cpp
int arr[5]{ 1, 2, 3, 4, 5 };
std::cout << sizeof(arr) << '
'; // 5 * 4 = 20 bytes
std::cout << sizeof(arr) / sizeof(arr[0]) << '
'; // 5 phần tử (Công thức C cổ điển)

3. Các Hiểm Họa Chí Mạng Của Mảng Kiểu C ​

  1. Không có bất kỳ cơ chế kiểm tra biên nào:
    cpp
    int arr[3]{ 1, 2, 3 };
    arr[10] = 999; // Lỗi Tràn Bộ Đệm (Buffer Overflow) - Ghi đè vào biến khác trên Stack!
  2. Không tự biết kích thước của mình: Mảng C không có hàm .size().
  3. Không thể sao chép trực tiếp bằng phép gán:
    cpp
    int a[3]{ 1, 2, 3 };
    int b[3];
    // b = a; // LỖI BIÊN DỊCH! Không thể gán mảng C bằng toán tử '='
  4. Hiện tượng Suy biến con trỏ (Pointer Decay): Hiểm họa lớn nhất sẽ được mổ xẻ ở bài 17.8!

4. 📝 Hệ Thống Quiz & Bài Tập Tự Luyện ​

Câu hỏi 1: Trong C++17, hàm nào trong thư viện chuẩn giúp lấy số lượng phần tử của một mảng C-style an toàn hơn công thức sizeof(arr) / sizeof(arr[0])?

Lời giải chi tiết: Từ C++17, thư viện <iterator> cung cấp hàm std::size(arr) (hoặc std::ssize(arr) trong C++20). Hàm này hoạt động được với cả mảng C-style lẫn các container STL như std::vector, std::array. Ưu điểm vượt trội của std::size(arr) là nếu bạn vô tình truyền một con trỏ vào, compiler sẽ báo lỗi ngay tại compile-time, trong khi công thức sizeof sẽ tính nhầm kích thước con trỏ (8 bytes) chia 4 thành 2!