Giao diện tối
17.2 — Kích Thước và Đánh Chỉ Số Trong std::array
🎯 Mục Tiêu Bài Học
- Làm chủ các phương thức truy cập:
operator[],.at(),std::get<I>(). - Hiểu hàm
.size()củastd::arraylà một hàmconstexpr. - Áp dụng
std::get<I>()để kiểm tra biên ngay tại thời điểm biên dịch (Compile-time Bounds Checking).
1. Kích Thước Của std::array Là Hằng Số Compile-Time
Khác với std::vector có hàm .size() được xác định tại runtime, hàm .size() của std::array là một hàm constexpr:
cpp
#include <iostream>
#include <array>
int main()
{
std::array arr{ 10, 20, 30, 40, 50 };
// constexpr: Có thể dùng làm kích thước cho một mảng khác ngay tại compile-time!
constexpr std::size_t len{ arr.size() };
std::cout << "Kich thuoc mang: " << len << '
'; // 5
return 0;
}2. Ba Cách Truy Cập Phần Tử Trong std::array
| Cách truy cập | Cú pháp | Kiểm tra biên tại đâu? | Chi phí hiệu năng | Khi nào nên dùng? |
|---|---|---|---|---|
operator[] | arr[i] | Không kiểm tra (UB nếu vượt biên) | Nhanh nhất ($O(1)$) | Trong vòng lặp đã đảm bảo chỉ số hợp lệ |
.at(i) | arr.at(i) | Runtime (Ném std::out_of_range) | Thêm 1 lệnh if kiểm tra biên | Khi chỉ số do người dùng nhập |
std::get<I>() | std::get<2>(arr) | Compile-time (Lỗi biên dịch nếu vượt biên!) | Bằng 0 (tính lúc compile) | Khi chỉ số là một hằng số cố định |
cpp
#include <iostream>
#include <array>
int main()
{
std::array primes{ 2, 3, 5, 7, 11 };
// 1. operator[]
std::cout << primes[1] << '
'; // 3
// 2. .at()
std::cout << primes.at(2) << '
'; // 5
// 3. std::get<I>() - Kiểm tra biên ngay tại COMPILE-TIME!
std::cout << std::get<3>(primes) << '
'; // 7
// std::get<10>(primes); // LỖI BIÊN DỊCH: static assertion failed! Trình biên dịch chặn ngay lập tức!
return 0;
}3. 💡 Hộp Thực Hành Tốt Nhất (Best Practice)
Thực hành tốt nhất
- Hãy tận dụng
std::get<I>(arr)khi chỉ số của bạn là một hằng số đã biết trước (ví dụ0,1,2). Đây là cách an toàn nhất trong C++ vì compiler sẽ không cho phép bạn truy cập vượt biên! - Duyệt mảng bằng Range-based for loop (
for (const auto& x : arr)) để vừa đảm bảo tốc độ tối đa vừa không lo lỗi vượt biên.
4. 📝 Hệ Thống Quiz & Bài Tập Tự Luyện
Câu hỏi 1: Điều gì xảy ra khi bạn gọi arr.at(5) trên một std::array<int, 4> so với gọi std::get<5>(arr)?
Lời giải chi tiết:
- Khi gọi
arr.at(5): Chương trình sẽ biên dịch thành công. Nhưng khi chạy tới dòng lệnh đó, hàm.at()phát hiện chỉ số 5 lớn hơn kích thước 4 và ném ra ngoại lệstd::out_of_rangetại runtime. - Khi gọi
std::get<5>(arr): Trình biên dịch sẽ từ chối biên dịch ngay lập tức với thông báo lỗistatic_assert failed: index out of bounds. Lỗi được bắt ở compile-time, giúp chương trình an toàn hơn 100%.