Giao diện tối
27.5 — Ngoại Lệ, Lớp & Tính Kế Thừa (Exceptions and Inheritance)
🎯 Mục Tiêu Bài Học
- Sử dụng thư viện chuẩn
<stdexcept>và lớp nền tảngstd::exception. - CẠM BẪY CHÍ MẠNG: Bắt ngoại lệ bằng giá trị gây Object Slicing. Bắt buộc luôn dùng tham chiếu hằng:
catch (const std::exception& e). - Quy tắc thứ tự khối
catchkhi có kế thừa: Lớp con bắt trước, Lớp cha bắt sau.
1. Hệ Thống Phân Cấp Ngoại Lệ Trong Thư Viện Chuẩn STL
Trong thực tế, chúng ta không ném các kiểu nguyên thủy (int, char*) mà luôn sử dụng các lớp ngoại lệ kế thừa từ std::exception (trong header <stdexcept>):
mermaid
classDiagram
class exception {
+what() const char*
}
class runtime_error
class logic_error
class out_of_range
class invalid_argument
exception <|-- runtime_error
exception <|-- logic_error
logic_error <|-- out_of_range
logic_error <|-- invalid_argumentHàm ảo virtual const char* what() const noexcept; trả về chuỗi thông báo lỗi chi tiết.
2. Cạm Bẫy Slicing: Luôn Bắt Ngoại Lệ Bằng Tham Chiếu Hằng
Cạm Bẫy Phổ Biến (Object Slicing Khi Catch)
Nếu bạn bắt ngoại lệ theo giá trị:
cpp
catch (std::exception e) // NGUY HIỂM: Truyền tham trị!
{
std::cout << e.what(); // BỊ CẮT GỌT! Mất thông tin của lớp con!
}Toàn bộ phần thông tin chuyên biệt của ngoại lệ con (ví dụ out_of_range) sẽ bị cắt phăng đi do hiện tượng Object Slicing!
QUY TẮC BẤT BIẾN: Luôn luôn bắt ngoại lệ bằng Tham Chiếu Hằng (const Base&):
cpp
catch (const std::exception& e) // CHUẨN XÁC: Bảo toàn đa hình qua hàm what()!
{
std::cout << e.what();
}3. Thứ Tự Bắt Ngoại Lệ Kế Thừa
Quy tắc so khớp của C++ là: Khối catch nào nằm trước sẽ được kiểm tra trước. Nếu một con trỏ hoặc tham chiếu lớp cha nằm ở trên, nó sẽ bắt luôn cả lớp con!
cpp
#include <iostream>
#include <stdexcept>
int main()
{
try
{
throw std::out_of_range{ "Chi so mang vuot qua gioi han!" };
}
// 1. KHỐI CON PHẢI ĐẶT TRƯỚC:
catch (const std::out_of_range& e)
{
std::cerr << "Bat cu the out_of_range: " << e.what() << '\n';
}
// 2. KHỐI CHA ĐẶT SAU:
catch (const std::exception& e)
{
std::cerr << "Bat tong quat std::exception: " << e.what() << '\n';
}
return 0;
}