Skip to content

27.5 — Ngoại Lệ, Lớp & Tính Kế Thừa (Exceptions and Inheritance) ​


🎯 Mục Tiêu Bài Học ​

  • Sử dụng thư viện chuẩn <stdexcept> và lớp nền tảng std::exception.
  • CẠM BẪY CHÍ MẠNG: Bắt ngoại lệ bằng giá trị gây Object Slicing. Bắt buộc luôn dùng tham chiếu hằng: catch (const std::exception& e).
  • Quy tắc thứ tự khối catch khi có kế thừa: Lớp con bắt trước, Lớp cha bắt sau.

1. Hệ Thống Phân Cấp Ngoại Lệ Trong Thư Viện Chuẩn STL ​

Trong thực tế, chúng ta không ném các kiểu nguyên thủy (int, char*) mà luôn sử dụng các lớp ngoại lệ kế thừa từ std::exception (trong header <stdexcept>):

mermaid
classDiagram
    class exception {
        +what() const char*
    }
    class runtime_error
    class logic_error
    class out_of_range
    class invalid_argument

    exception <|-- runtime_error
    exception <|-- logic_error
    logic_error <|-- out_of_range
    logic_error <|-- invalid_argument

Hàm ảo virtual const char* what() const noexcept; trả về chuỗi thông báo lỗi chi tiết.


2. Cạm Bẫy Slicing: Luôn Bắt Ngoại Lệ Bằng Tham Chiếu Hằng ​

Cạm Bẫy Phổ Biến (Object Slicing Khi Catch)

Nếu bạn bắt ngoại lệ theo giá trị:

cpp
catch (std::exception e) // NGUY HIỂM: Truyền tham trị!
{
    std::cout << e.what(); // BỊ CẮT GỌT! Mất thông tin của lớp con!
}

Toàn bộ phần thông tin chuyên biệt của ngoại lệ con (ví dụ out_of_range) sẽ bị cắt phăng đi do hiện tượng Object Slicing!

QUY TẮC BẤT BIẾN: Luôn luôn bắt ngoại lệ bằng Tham Chiếu Hằng (const Base&):

cpp
catch (const std::exception& e) // CHUẨN XÁC: Bảo toàn đa hình qua hàm what()!
{
    std::cout << e.what();
}

3. Thứ Tự Bắt Ngoại Lệ Kế Thừa ​

Quy tắc so khớp của C++ là: Khối catch nào nằm trước sẽ được kiểm tra trước. Nếu một con trỏ hoặc tham chiếu lớp cha nằm ở trên, nó sẽ bắt luôn cả lớp con!

cpp
#include <iostream>
#include <stdexcept>

int main()
{
    try
    {
        throw std::out_of_range{ "Chi so mang vuot qua gioi han!" };
    }
    // 1. KHỐI CON PHẢI ĐẶT TRƯỚC:
    catch (const std::out_of_range& e)
    {
        std::cerr << "Bat cu the out_of_range: " << e.what() << '\n';
    }
    // 2. KHỐI CHA ĐẶT SAU:
    catch (const std::exception& e)
    {
        std::cerr << "Bat tong quat std::exception: " << e.what() << '\n';
    }

    return 0;
}